poznań/ łódź
lublin/ kraków
Kiedy jadąc samochodem widzisz wypadek:
włącz światła awaryjne
wyłącz stacyjkę, zaciągnij hamulec ręczny i skręć koła samochodu w stronę pobocza
załóż kamizelkę odblaskową
wysiądź z samochodu zabierając ze sobą telefon i apteczkę pierwszej pomocy
ustaw trójkąt ostrzegawczy
oceń sytuację na miejscu wypadku – bezpieczeństwo, ilość i stan poszkodowanych
zadzwoń na numer 112 lub 999.
Rozmawiając z Centrum Operacyjnym Pogotowia zacznij od precyzyjnego podania miejsca zdarzenia. Podaj adres, numer drogi, punkty orientacyjne i inne ważne informacje, które pomogą zespołowi pogotowia szybciej dojechać do poszkodowanych.
UTRATA PRZYTOMNOŚCI
Kiedy podchodzisz do poszkodowanego w samochodzie lub leżącego na poboczu, pierwszym elementem, którego nie możesz pominąć jest ocena bezpieczeństwa. Zagrożeniem jest przede wszystkim samochód, jeżeli przewoził substancje niebezpieczne (oznaczony pomarańczowymi tablicami). Zwykłe samochody osobowe najczęściej nie wybuchają, a niebezpieczny może być jedynie szybki i gwałtowny pożar pojazdu. Dlatego jeżeli wycieka paliwo, wszystkie czynności, które zamierzasz podjąć wykonaj bardzo szybko i oddal się od strefy zagrożenia.
Niebezpieczny dla Twojego zdrowia może być także bezpośredni kontakt z płynami ustrojowymi poszkodowanego (szczególnie z krwią), dlatego zachowaj w tym względzie ostrożność. Zawsze przed przystąpieniem do udzielania pierwszej pomocy załóż jednorazowe rękawiczki (lateksowe lub nitrylowe). W miarę potrzeb i możliwości powinieneś założyć także maseczkę „chirurgiczną” chroniącą Twoje usta oraz okulary (aby krew poszkodowanego nie dostała się do Twojego oka).
Aby mieć rękawiczki zawsze ze sobą warto przypiąć do kluczyków od samochodu breloczek ratunkowy – niewielką saszetkę zawierającą komplet ochronnych rękawiczek. Taki breloczek znajdziesz w sklepie ratowniczym www.sklep.adrenaltika.pl.
Kiedy już zapewniłeś sobie bezpieczeństwo oceń przytomność poszkodowanego. W tym celu zapytaj go głośno czy cię słyszy i ściśnij go za ramię. Jeżeli nie zaobserwujesz żadnej reakcji, oznacza to, że osoba jest nieprzytomna. Niezwłocznie zawołaj kogoś do pomocy i podejmij działania, które umożliwią ci sprawdzenie oddechu.
Oddech najskuteczniej sprawdzić przy pomocy naszych zmysłów. Aby nie zmieniać niepotrzebnie pozycji poszkodowanych, możesz spróbować ocenić oddech zbliżając swoją dłoń do ust i nosa poszkodowanego. Jeżeli wyczujesz ciepło i ruch powietrza na swojej skórze, znaczy to, że poszkodowany oddycha. Może się jednak okazać, że nie masz pewności lub ułożenie ciała uniemożliwia ci sprawdzenie oddechu. Co więcej u osoby nieprzytomnej język może blokować przepływ powietrza w drogach oddechowych i człowiek np. zwisający na pasach bezpieczeństwa nie będzie oddychał. Dlatego niezbędne będzie udrożnienie dróg oddechowych poprzez odchylenie głowy poszkodowanego do tyłu. Nie bój się ruszać poszkodowanego jeżeli masz jakiekolwiek wątpliwości czy oddycha. Oddech jest najważniejszym elementem, bez którego poszkodowany na pewno umrze. Nie ma powodów, by martwić się np. uszkodzonym kręgosłupem dopóki nie masz pewności, że poszkodowany oddycha!
Przy odchylonej głowie sprawdź czy poszkodowany oddycha. Weryfikujemy to przy użyciu naszych zmysłów – zbliż ucho do ust poszkodowanego i posłuchaj, postaraj się wyczuć na swojej skórze ruch powietrza, popatrz, czy unosi się klatka piersiowa. Oceniaj oddech przez 10 sekund.
Według aktualnych zaleceń nie ocenia się już tętna. Brak oddechu jest bezwzględnym wskazaniem do rozpoczęcia resuscytacji krążeniowo-oddechowej (RKO). Zanim przystąpisz do czynności reanimacyjnych upewnij się, że pogotowie zostało już wezwane lub teraz poleć komuś, by zadzwonił na numer 112.
Kolejność działań przy poszkodowanym:
- ocena bezpieczeństwa
- sprawdzenie przytomności
- zawołanie o pomoc
- udrożnienie dróg oddechowych
- sprawdzenie oddechu
- wezwanie zespołu pogotowia ratunkowego
- jeżeli brak oddechu – podjęcie resuscytacji
Pamiętaj, że brak oddechu jest wskazaniem do wyjęcia człowieka z pojazdu! Nie da się prowadzić skutecznej reanimacji w rozbitym samochodzie. Nie bój się zatem ruszać poszkodowanych, jeżeli nie byłeś w stanie stwierdzić czy oddychają lub sytuacja zewnętrzna stanowi bezpośrednie zagrożenie dla ich życia.
Warto wcześniej przećwiczyć wyciąganie poszkodowanych z samochodu, a także utrwalić sobie schemat postępowania przy wypadku przez trening w sytuacji pozorowanej. Dlatego jeżeli dużo czasu spędzasz za kółkiem, wybierz się na kurs pierwszej pomocy.
REANIMACJA
Wskazaniem do podjęcia resuscytacji jest brak oddechu. Dlatego jeżeli stwierdziłeś, że poszkodowany nie oddycha, natychmiast wezwij pogotowie i rozpocznij uciskanie klatki piersiowej. W tym celu ułóż ofiarę na twardej, względnie płaskiej nawierzchni i odsłoń jej klatkę piersiową. Uklęknij i połóż swoje dłonie (jedną na drugiej) na mostku poszkodowanego, mniej więcej na jego linii sutków. Uciskanie klatki piersiowej jest wystarczającą czynnością dla podtrzymania kory mózgowej poszkodowanego przy życiu. Nie musisz wykonywać oddechów ratowniczych (usta-usta), chyba, że jesteś w tym względzie przeszkolony i nie sprawia ci to trudności. Jeżeli natomiast wykonujesz resuscytację po raz pierwszy, możesz ograniczyć się do uciskania klatki. Tempo ucisków powinno wynosić około 100/min, a głębokość między 3 a 4 cm.
Nie trać czasu na sprawdzanie co parę minut czy poszkodowany zaczął oddychać. Twoje czynności maja przede wszystkim „przepychać” krew do komórek nerwowych i nie pozwolić im umrzeć. Uciskanie klatki piersiowej niezmiernie rzadko przekłada się bezpośrednio na przywrócenie czynności krążenia i oddychania. Dlatego przerwij resuscytację i sprawdź oddech tylko wtedy, gdy zauważyłeś u poszkodowanego próbę nabrania powietrza, ruch, kaszel. W przeciwnym wypadku kontynuuj uciskanie klatki piersiowej aż do przyjazdu ratowników. Prowadzenie resuscytacji wymaga poświęcenia i jest czynnością wyczerpującą. Pamiętaj jednak, że to zaledwie 20 minut, a dla poszkodowanego te 20 minut decydują o całym dalszym życiu. Dlatego nie wahaj się podjąć RKO nawet jeśli nie masz w tym względzie doświadczenia. Z pewnością będzie ci łatwiej, jeżeli wcześniej przećwiczysz uciskanie klatki piersiowej na fantomie. Dlatego dowiedz się kiedy jest najbliższy kurs pierwszej pomocy w twojej okolicy.
WSTRZĄS
Wstrząs (szok) to stan, w którym organizm nie jest w stanie skutecznie odpowiedzieć na zapotrzebowanie komórek na tlen. Dzieje się tak najczęściej z powodu spadku ciśnienia tętniczego krwi do skrajnie niskich wartości. U podstaw takiego stanu może stać szereg przyczyn m.in. duża utrata krwi (masywny krwotok), silna reakcja uczuleniowa (np. na leki, na jad zwierząt), zaburzenie pracy serca, gwałtowne rozszerzenie się naczyń (na skutek działania substancji chemicznych). W wypadkach komunikacyjnych dochodzi u poszkodowanych do wstrząsu na skutek rozległych wewnętrznych obrażeń – uszkodzeń tętnic, narządów miąższowych i masywnego krwotoku.
Objawy wstrząsu to przede wszystkim osłabienie, bladość i płytki, przyspieszony oddech. Zanim jednak dojdzie do takiego zespołu objawów, wystąpić może pierwsza faza, związana ze wzrostem poziomu adrenaliny w organizmie.
Objawy wstrząsu:
I faza wstrząsu: pobudzenie, agresja, podwyższenie progu bólowego, chęć ucieczki, zachowania nieadekwatne do sytuacji i wielkości obrażeń
II faza wstrząsu: osłabienie, blada skóra, gęsty, lepki pot, przyspieszony oddech
Postępowanie:
wezwij zespół pogotowia ratunkowego
okryj poszkodowanego, najlepiej kocem termicznym
prowadź z nim rozmowę, podtrzymaj kontakt
Rozmowa z ofiarą wypadku może stanowić trudność dla niedoświadczonego ratownika. Nie zawsze łatwo jest znaleźć temat do rozmowy, tym bardziej, że obie strony są pod wpływem silnego stresu. Postaraj się zapewnić poszkodowanego o swoich dobrych intencjach. Informuj go na bieżąco co robisz oraz powiedz, że pogotowie jest już w drodze. Do czasu przyjazdu służb ratunkowych zapytaj go co go boli, co czuje, co pamięta, dokąd jechał, czy jechał sam, na co się leczy, jakie leki zażywa, na co jest uczulony, co dzisiaj jadł, kogo zawiadomić o wypadku itp.
SAMOCHODOWA APTECZKA PIERWSZEJ POMOCY
Dobrze wyposażona apteczka powinna być dla odpowiedzialnego kierowcy równie ważna jak właściwy poziom oleju czy paliwa. Udzielenie skutecznej pierwszej pomocy okazuje się o wiele prostsze gdy w samochodzie jest bogato wyposażona apteczka pierwszej pomocy.
Można skompletować ją samodzielnie, kierują się wiedzą ratowniczą i doświadczeniem, ale można również oprzeć się na doświadczeniach ratowników drogowych i skorzystać z normy wyposażenia apteczki samochodowej, która w Unii Europejskiej określona jest symbolem DIN 13164. Taką apteczkę możesz nabyć odwiedzając internetowy sklep ratowniczy www.sklep.adrenaltika.pl.
Skład apteczki samochodowej wg normy UE DIN 13164:
1 szt. opatrunek indywidualny G,
1 opak. plastry 10x6 cm (8 szt.),
1 szt. plaster 500x2,5 cm,
2 szt. opaska elastyczna szer 6 cm,
3 szt. opaska elastyczna szer 8 cm,
2 szt. chusta opatrunkowa 40x60 cm,
1 szt. chusta opatrunkowa 60x80 cm,
3 szt. kompres 10x10 cm,
3 szt. opatrunek indywidualny M,
2 szt. chusta trójkątna,
1 szt. nożyce 14,5 cm,
4 szt. rękawice latex,
1 szt. koc ratunkowy 160x210 cm,
1 szt. worek foliowy,
1 szt. instrukcja udzielania pierwszej pomocy